Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2025 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

I mbajmë gjenet e trakëve dhe protobullgarëve, dhe nuk jemi sllavë

БНР Новини
Foto: BGNES

Një studim shkencor i kodit gjenetik të bullgarëve ndoshta do të fshijë besimin e ngulur thellë në ndërgjegjen për prejardhjen tonë turanike-altaike. Kohët e fundit shkencëtarë bullgarë dhe italianë realizuan një studim të gjeneve të bullgarëve të sotëm. Ata zbuluan fakte tepër interesante. Krahas kësaj lindën pyetje retorike si në ç’shkallë gjenetika me të dhënat e saj të sakta do të arrijë të kapërcejë mbetjet ideologjike në histori.

Për krijimin e hartës gjenetike, sipas së cilës jemi trashëgimtarë të trakëve dhe protobullgarëve, shkencëtarë kthehen 5 mijë vjeçare prapa. Më parë ata morën eshtra dhe dhembë të gjetura në nekropolet e trakëve. Nga shekujt VIII – X daton materiali i analizuar gjenetik i protobullgarëve. Pasi krahasuan materialet nga e kaluara me 900 bullgarë të sotëm, rezultati tregoi, se jemi një popull evropian, më i afërt hungarezëve, kroatëve dhe italianëve.

Në studimin e prejardhjes së bullgarëve morën pjesë Katedra e Gjenetikës Mjekësore të Universitetit të Mjekësisë në Sofje, Instituti i Mikrobiologjisë, Instituti i Antropologjisë, Instituti Kombëtar Arkeologjik me Muze pranë Akademisë Bullgare të Shkencave dhe Universiteti i Firences, laboratori i të cilit studionte materialin gjenetik.

СнимкаLidhur me studimin specialistja e gjenetikës në Katedrën e Mjekësisë Gjenetike të Universitetit të Mjekësisë në Sofje Desisllava Nesheva shpjegon:

Në se do të shikojmë hartën gjenetike, do të zbulojmë, se trakët ndodhen larg bullgarëve të sotëm dhe protobullgarëve, përderisa protobullgarët dhje bullgarët e sotëm ndodhen më afër. Kjo shpjegohet me distancën e madhe të kohës në materialin e studiuar. Trakët jetuan gjatë mijëvjeçarit të parë para Krishtit dhe në erën e re të dhënat për ta bëhen gjithnjë e më pak. Megjithëkëtë shihet se ata i qëndrojnë afër bullgarëve të sotëm dhe protobullgarëve.”

Dhe diçka tjetër shton zonja Nesheva:

U zbulua, se nuk kemi lidhje gjenetike me popujt turanik dhe altaik. Nuk kemi lidhje gjenetike edhe me turqit e sotëm, megjithëqë konsiderohej, se për shkak të robërisë turke kishte një përzierje e materialit gjenetik. Edhe protobullgarët nuk kanë lidhje gjenetike me turqit, si dhe me popullatat turanike dhe altaike. Për fat të keq nuk arritëm të analizojmë sllavët e vjetër, sepse nuk disponuam material gjenetik. Në fakt ata digjeshin kufomat e të vdekurve. Duke krahasuar sllavët e sotëm në përmasë botërore, shihet, se nuk i kemi asgjë e përbashkët me ta.

Teoria, se jemi sllavë, çfarë i detyrohej? Ishte fryt i koniunkturës politike ose rezultat i mungesës së mundësive shkencore?

Mendoj, se në të dy drejtimet ka diçka e vërtetë – thekson zonja Desisllava Nesheva. – E keni të qartë, se historia rishkruhet në varësi të interesave. Nga ana tjetër, dekadat e fundit gjenetika avancoi shumë. Shfrytëzojmë metodologjinë më të mirë dhe ajo jep rezultate të mira. Kështu që mund të thuhet, se historia disi ishte e manipuluar dhe shtrembëruar, përderisa gjenetika është një shkencë e saktë dhe ajo jep informacion të përpiktë.”

Dhe pasi u vërtetua, se në vet veten mbajmë diçka nga trakët, është mirë, që të dimë cilat ishin ata – një qytetërim i vjetër, i cili lëri pas vetes një trashëgimi të pasur kulturore dhe historike në Ballkan.

Pritet, që rezultatet e studimit gjenetik të botohen së shpejti edhe në revistat shkencore. Tani për tani shkencëtarët ëndërrojnë të gjejnë para, që të rikthehen kësaj here në mijëvjeçarin e tetë para Krishtit dhe të studiojnë fiset më të lashta, të cilët e populluan trojet tona.

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova



Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Milen Cvetkov

Për personalitetet që lanë gjurmë në shoqërinë bullgare dhe filmin “Milen”

Pashkët e vitit 2020 mbetën në histori për dy arsye. E para ishte gjendja e jashtëzakonshme, për shkak të Covid-19 që po shpërthente atëherë dhe që na imponoi një sërë kufizimesh, pasojat e të cilave ende po i përballojmë. E dyta, për fat të keq, është..

botuar më 25-04-17 7.00.PD

Populli i Antarktikut i Bullgarisë është paraqitur në një ekspozitë fotografike në Sofje

Banorët dhe mysafirët e Sofjes do të kenë mundësinë të mësojnë për shkencëtarët bullgarë në Antarktidë dhe rolin e tyre të rëndësishëm në eksplorimin saj. Ekspozita "Njerëzit e Antarktikut - Kujdesi për Tokën" mund të shihet në Urën e të Dashurive te..

botuar më 25-04-17 6.05.PD

Numri i studentëve të huaj në Bullgari është dyfishuar në një dekadë

Të huajt përbëjnë 8,6% (15 737) prej të gjithë studentëve në Bullgari. Numri i tyre për dekadën e fundit është dyfishuar. Këtë e tregojnë të dhënat e Qendrës Kombëtare të Informacionit dhe Dokumentacionit për vitin 2024, të publikuara në një..

botuar më 25-04-16 4.01.MD