Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2025 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Manastiri i Bilincit midis botës hyjnore dhe asaj tokësore

БНР Новини

3 km larg fshatit Bilinci në Bullgarinë Perëndimore ndodhet manastiri “Kryeëngjëlli Shën Mihail”. Ai është shumë romantik gjatë verës së hershme, kur muret e tij prej guri zhyten në përqafimet e shtogut të lulëzuar, por për fat të keq manastiri nuk mirëmbahet. Në vitin 1969 ai u shpall monument i kulturës me rëndësi kombëtare për shkak të pikturave të tij murale. Sot te manastiri arrihet vështirë me xhip, ose me këmbë.

Снимка“Çdo herë kur të shkojë atje, duhet të përdorë lopatë, shkop, apo diçka tjetër, që të mund të kalojnë turistët përmes hithrës. Çdo vit gjendja po bëhet gjithnjë e më e keqe”, komentoi udhëheqësi malor Stanoj Arabaxhiev.

Nga manastiri i dikurshëm sot ka mbetur kisha, një pjesë e katit përdhes, banesat dhe muri. Përveç kësaj:

“Për fat të keq askush nuk interesohet për pikturat murale. Ato u pikturuan përsëri nga një murg me probleme psikike, i cili banoi në manastir 3-4 vjet. Ai mund të pikturonte, por asgjësoi shtresën e poshtme, për të cilën manastiri ishte shpallur monument i kulturës. U zhvendosën kryqet e murgjve të varrosur atje. Gurët e fronit janë shpërndarë në pyll. Të gjithë thonë: “Nuk ka para”, por askush nuk thotë: “Le ta shpëtojmë”. Nuk e ka shpirtin e Rilindjes” – thotë Aniella Asenova nga qyteti i afërt Breznik, e cila e studion këtë krahinë dhe shton:

“Manastiri është i hapur. Mund të hyjë çdonjëri. Ka pasur shumë libra. Ku janë zhdukur? Tani nuk ka asgjë.”

Më shumë hollësi për manastirin na tregoi historiania Kalina Minçeva nga Qendra për Studime Sllavo-Bizantine “Prof. Ivan Dujçev”:

“Sipas analizës arkitekturore tempulli është ndërtuar gjatë shekujve XV – XVI. Në shekullin e XVII ai u rinovua dhe u ndërtua pjesa e tij perëndimore. Ai është ndërtuar në përputhje me arkitekturën tipike për atë periudhë – nga shekulli i XV deri në atë të XVII dhe është një provë e vërtetë për aktivitetin e popullsisë bullgare në periudhën e udhëheqjes osmane. Ai tregon dëshirën e tij për të gjetur para, që të ndërtojë një tempull të tillë dhe ta rinovojë më vonë, gjë që në kohët e sotme ndodh më vështirë.”

Снимка“Informacioni më i hershëm me shkrim për ekzistencën e Manastirit të Bilincit ndodhet në arkivat ruse dhe është nga viti 1587. Atëherë kryedhjaku Stefan nga Manastiri i Bilincit u përfshi në misionin e mitropolitit Visarion deri në Moskë.”

Në mision ishte edhe igumeni i manastirit Shën Joakim Osogovski, i cili sot ndodhet në Maqedoni. Sipas një dëshmie me shkrim Mitropoliti ka kërkuar mjete financiare për Manastirin e Osogovos, i cili ishte dëmtuar gjatë një tërmeti. Për Manastirin e Bilincit nuk shënohet asgjë tjetër në dokumentin në fjalë.

“Në bibliotekën e manastirit janë gjetur libra të vjetra ruse, që do të thotë se marrëdhëniet me Rusinë kanë vazhduar në ndonjë mënyrë. Ky është një prej kontakteve më të hershme të manastireve në trojet bullgare me Moskën. Ka të ngjarë që kryedhjaku Stefan të jetë një prej figurave të para shpirtërore, të cilët kanë pasur takim me udhëheqësin rus.”

Dihet se gjatë shekullit të XVIII atje ka pasur një shkollë. Kalina Minçeva e ka vizituar manastirin në vitin 2006.

“Tmerri më i madh ishte kur hymë në kishë dhe konstatuam se afresket pothuaj nuk shiheshin. Mbi to kishte piktura të reja me ngjyra të freskëta si nga ndonjë përrallë ruse. Atje banonin dy rishtare dhe një murg, i cili ishte rrethuar me mur. Ai nuk dëshiroi të flasë me ne. Në manastir nuk kishte rrymë elektrike dhe ujë. Merrnin ujë nga një përrua afër manastirit. Për produktet ushqimore ata shkonin një herë në muaj deri në Breznik. Me tullat e mureve ata kishin ndërtuar qeliza. Në fakt ata kanë provuar të kujdesen për tempullin, por nuk i kanë pasur dituritë e nevojshme. Një, ose dy vjet para nesh atje kishte shkuar një grup shkencëtarësh. Ata arritën të paktën ta ndalojnë “rinovimin” e pikturave murale, por për shembull në absidë një pikture shumë interesante murale e Shën Mërisë me Jezu Krishtin në një medaljon në formën e zemrës tashmë nuk ekziston, sepse mbi këtë pikturë murgu ka pikturuar një imazh tjetër të Shën Mërisë me ngjyra shumë të ndritshme. Sipas mendimit të restauruesve aktualisht shkenca nuk e di në çfarë mënyrash këto bojëra mund të pastrohen, pa u prishur shtresa e poshtme. Domethënë pikturat murale poshtë nuk mund të rimëkëmben.”

СнимкаPërgatiti në shqip: Vesella Mançeva

Fotografi: Miglena Ivanova dhe Kalina Minçeva



Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Një faqe e autoritetshme e udhëtimit e shpalli Perperikon Maçu Piçu-n Evropian

Qyteti i shenjtë shkëmbor i Perperikonit mori një tjetër njohje të madhe. Pasi një muaj më parë hyri në top dhjetëshen e vendeve arkeologjike më interesante në Evropë sipas gazetës së njohur britanike “The Guardian”, tani është shfaqur në faqen e..

botuar më 24-12-27 9.48.PD
Varri i mbretit trak Sevt III në Goljamata Kosmatka

20 vjet më parë, arkeologu Georgi Kitov zbuloi varrin e mbretit Sevt III

Në vitin 2007, më 11 qershor, presidenti amerikan Xhorxh Bush – i riu vizitoi Sofjen. Sipas protokollit të kohës, konferenca për shtyp që ai dha për mediat u mbajt mes eksponateve të Muzeut Arkeologjik Kombëtar. Dreka zyrtare për të ftuarin u dha më vonë..

botuar më 24-12-23 7.30.PD
Perperikon

Perperikon hyri në top 10 të objekteve botërore, sipas "Guardian"

Perperikon – qyteti shkëmbor i trakëve pranë qytetit Kërxhali, Bullgaria Jugore, është futur në top 10 të objekteve botërore që duhen parë, sipas renditjes së gazetës “Guardian”. Vendi është vendosur së bashku me strukturat neolitike në Spanjë dhe Francë,..

botuar më 24-12-16 8.45.PD