Podcast στα ελληνικά
Μέγεθος κειμένου
Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία © 2025 Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται σύμφωνα με τον νόμο

24 Μαΐου – Ημέρα της Βουλγαρικής Παιδείας και Πολιτισμού και της Σλαβικής Γραφής

Η βουλγαρική αλφαβήτα – διαχρονική πνευματική κληρονομιά

БНР Новини
Απεικονίσεις των γλαγολιτικών γραμμάτων. Ο Άγιος Κύριλλος επινόησε το γράμμα «Α» της γλαγολιτικής γραφής με το σχήμα σταυρού, γιατί θεωρούσε το αλφάβητο ιερό έργο.

Μια από τις πιο σημαντικές γιορτές στο ημερολόγιο των Βουλγάρων είναι η Ημέρα των Γραμμάτων – 24η Μαΐου. Πρόκειται για τον φόρο τιμής που αποτίουμε στη βουλγαρική αλφαβήτα που δημιουργήθηκε το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα μ. Χ. Αυτή η γιορτή μας γυρίζει αιώνες πίσω και μας θυμίζει ένα κομμάτι της πνευματικής μας κληρονομιάς. Λίγες μέρες πριν στη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών (ΒΑΕ) εγκαινιάστηκε μια έκθεση για τη βουλγαρική αλφαβήτα που δεν προέκυψε μονομιάς.

Το βουλγαρικό αλφάβητο είναι ένα από τα πράγματα, για τα οποία είμαστε υπερήφανοι σαν λαός, λέει η καθηγήτρια Έλκα Μίρτσεβα από το Ινστιτούτο Βουλγαρικής Γλώσσας της ΒΑΕ. Ο βασικός λόγος είναι το έργο των αδερφών Κυρίλλου και Μεθόδιου και το γεγονός πως δημιούργησαν ένα αυθεντικό, εντελώς καινούριο, αλφάβητο βάσει της βουλγαρικής διαλέκτου που ομιλούταν στην πόλη τους τη Θεσσαλονίκη. Μια πόλη που εκείνη την εποχή είχε πολλούς σλάβους κατοίκους που μιλούσαν μια ανατολικοβουλγαρική διάλεκτο σχετική με την ομιλία στη Ροδόπη. Οι δυο μοναχοί κατάφεραν να αναπαραστήσουν με γράμματα τους ήχους και να μεταφέρουν στο χρόνο τις ιδιαιτερότητες της βουλγαρικής γλώσσας.

Η γλαγολιτική γραφή, το πρώτο βουλγαρικό και σλαβικό αλφάβητο.Η καθηγήτρια Μίρτσεβα παραθέτει τα λόγια του Τσερνορίζετς Χράμπαρ – ενός βουλγάρου λόγιου μοναχού από τα τέλη του 9ου αιώνα, ο οποίος λέει πως «στη βουλγαρική γλώσσα υπάρχουν γράμματα, τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν με τους ήχους της ελληνικής αλφαβήτας», την οποία επίσης χρησιμοποιούσαν τότε οι Βούλγαροι μαζί με τα λατινικά. Και σήμερα υπάρχουν σλάβικοι και ευρωπαϊκοί λαοί που χρησιμοποιούν κάποιες παραλλαγές της λατινικής αλφαβήτου, προσαρμοσμένες ειδικά στη γλώσσα τους, αλλά το αλφάβητο γνωστό σαν «γλαγολιτικό» είναι η πρώτη παλαιοβουλγαρική και σλάβικη αλφαβήτα που εκτός αυτού αντικατοπτρίζει την καθομιλουμένη.

Είναι γνωστό πως ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος δε δημιούργησαν αρχικά την αλφαβήτα αυτή για τους Βουλγάρους, αλλά για ένα μεσαιωνικό σλαβικό κράτος που ονομαζόταν «Μεγάλη Μοραβία», που βρισκόταν στις όχθες του ποταμού Μοράβα, στη σημερινή επικράτεια της Τσεχίας.

Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος στ’ αλήθεια αναχώρησαν αρχικά για τη Μοραβία, λέει η καθηγήτρια. Τα δυο αδέλφια είχαν πνευματική, αλλά και πολιτική αποστολή, την οποία τους είχε αναθέσει ο αυτοκράτορας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στο πλαίσιο της μάχης μεταξύ της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας για πνευματική επιρροή στην Ευρώπη.

Codex Assemanianus, γλαγολιτικό χειρόγραφο του 10ου αιώνα, το οποίο φυλάσσεται στην Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού.Πρόκειται για τον καιρό πριν το Σχίσμα. Στη Μεγάλη Μοραβία τότε υπήρχαν γερμανικές ιεραποστολές, ενώ το Βυζάντιο προσπαθούσε να κερδίσει έδαφος, υποσχόμενο λειτουργίες στην τοπική γλώσσα κάθε λαού, μιας και ο Πάπας επέτρεπε αυτό να γίνεται μόνο στα λατινικά. Η Αποστολή στη Μοραβία (863 – 885 μ. Χ.) των ιεραπόστολων Κυρίλλου και Μεθόδιου θεωρείται αποτυχημένη. Ο Κύριλλος πέθανε το 869, ενόσω ακόμα τα πράγματα ήταν καλά, ενώ ο Μεθόδιος δεν άντεξε τους διωγμούς του πρίγκιπα της Μοραβίας Ροστισλάβ, ο οποίος αποφάσισε ξαφνικά να αλλάξει την πολιτική του και συμμάχησε με τον Πάπα.

Το παλιό κυριλλικό αλφάβητο του 10ου αιώναΟι μαθητές τους τράπηκαν σε φυγή και 5 από αυτούς βρήκαν καταφύγιο στο Α΄ Βουλγαρικό Βασίλειο, όπου ο πρίγκιπας Μπορίς Α΄ πρόσφατα είχε εκχριστιανίσει τον λαό του. Ο Ναούμ και ο Κλήμης είναι οι μαθητές που άφησαν ανεξίτηλο σημάδι στα βουλγαρικά γράμματα, δημιουργώντας εθνικές σχολές στο Πρεσλάβ και την Αχρίδα, τις οποίες υποστήριζαν οι επόμενοι βασιλιάδες Συμεών και Πέταρ. Τότε η βουλγαρική γλώσσα έγινε λογοτεχνική και χάρη στην επεξεργασία της γλαγολιτικής γραφής του Κυρίλλου από τον Κλήμη, ο οποίος ονόμασε τη νέα γραφή «Κυριλλική» και την αφιέρωσε στον δάσκαλό του.

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα

Φωτογραφίες: Ινστιτούτο Βουλγαρικής Γλώσσας της ΒΑΕ



Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Περισσότερα στην κατηγορία

169 χρόνια από την ίδρυση του πρώτου Πολιτιστικού Κέντρου

Στην πόλη Σβιστόβ, στις όχθες του Δοούναβη σημείωσαν την επέτειο για τα 169 χρόνια από την ίδρυση του πρώτου Βουλγάρικου Πολιτιστικού Κέντρου. Η εορταστική εκδήλωση έγινε μπροστά στο μνημείο του Ντιμίταρ Νάτσοβσκι όπου αποτέθηκαν στεφάνια. Το..

δημοσίευση: 1/30/25 12:00 PM

Συνάντηση-συζήτηση με τον σκηνοθέτη κινούμενων σχεδίων Τεοντόρ Ούσεφ στην Εθνική Ακαδημία Θεατρικής και Κινηματογραφικής Τέχνης

Ο παγκοσμίως γνωστός σκηνοθέτης κινούμενων σχεδίων Τεοντόρ Ούσεφ επισκέπτεται σήμερα την Εθνική Ακαδημία Θεατρικής και Κινηματογραφικής Τέχνης στη Σόφια, ανακοίνωσαν στο Facebook από το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Στις 29 Ιανουαρίου, από τις 18:00,..

δημοσίευση: 1/29/25 8:51 AM

Έκθεση πολυμέσων διηγείται την ιστορία της Βουλγαρικής Εθνικής Ραδιοφωνίας

Στις 25 Ιανουαρίου φέτος, η Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία θα γιορτάσει την 90η επέτειό της. Η γιορτή θα συνοδεύεται από διάφορες πρωτοβουλίες ενώ αποκορύφωμα θα είναι η τελετή απονομής των Ετήσιων Βραβείων Ραδιοφωνικής Δημοσιογραφίας «Σιράκ Σκίτνικ»..

δημοσίευση: 1/22/25 12:05 PM